HOME › python cơ bản - lập trình python cho người mới bắt đầu>>05. số trong python

Hằng số trong Python

9 tháng 11 ,2023

Trong lập trình Python, hằng số là những biến mà giá trị của chúng không thay đổi sau khi được định nghĩa. Mặc dù Python không hỗ trợ hằng số một cách nguyên bản giống như các ngôn ngữ lập trình khác, nhưng bạn có thể áp dụng các quy tắc và kỹ thuật để tạo và duy trì hằng số. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về ý nghĩa của hằng số, cách tạo hằng số trong Python, và tại sao chúng quan trọng trong quá trình lập trình.

Ý nghĩa của hằng số

Hằng số có vai trò quan trọng trong lập trình vì chúng đại diện cho những giá trị không nên thay đổi trong quá trình thực thi của chương trình. Các hằng số thường được sử dụng để biểu thị các giá trị cố định, như số pi (π) trong toán học hoặc giá trị của các thông số hệ thống quan trọng. Sử dụng hằng số giúp mã nguồn trở nên dễ đọc hơn, dễ bảo trì và tránh được các lỗi xảy ra do thay đổi giá trị của biến.

Cách tạo hằng số trong Python

Trong Python, không có một cú pháp cụ thể để tạo hằng số, nhưng có một số cách để bạn đảm bảo rằng giá trị của biến không bao giờ thay đổi sau khi được gán. Dưới đây là một số cách thức phổ biến để tạo hằng số trong Python:

Biến viết hoa: Một trong những quy tắc không được chấp nhận là đặt tên biến chứa hằng số bằng chữ in hoa và sử dụng gạch dưới để tách các từ (ví dụ: CONSTANT_NAME). Quy tắc này không bắt buộc Python tự động giữ cho biến không bao giờ thay đổi, nhưng nó là một quy ước trong cộng đồng lập trình để biểu thị tính chất không thay đổi của biến.

PI = 3.14159265359
GRAVITY = 9.81

Sử dụng Thư viện Constants: Một số thư viện như constants cho phép bạn định nghĩa và sử dụng hằng số một cách dễ dàng. Thư viện này cho phép bạn tạo danh sách các hằng số và sử dụng chúng trong mã nguồn của mình.

from constants import Pi, Gravity

print(Pi)  # In ra giá trị của Pi
print(Gravity)  # In ra giá trị của Gravity

Sử dụng Enum (Kiểu liệt kê): Enum cho phép bạn tạo một kiểu dữ liệu liệt kê chứa các hằng số. Điều này giúp tạo mã nguồn dễ đọc và bảo trì.

from enum import Enum

class Constants(Enum):
    PI = 3.14159265359
    GRAVITY = 9.81

print(Constants.PI.value)  # In ra giá trị của PI
print(Constants.GRAVITY.value)  # In ra giá trị của GRAVITY

Tại sao hằng số quan trọng

Hằng số quan trọng trong lập trình vì chúng đảm bảo tính ổn định và đáng tin cậy của mã nguồn. Dưới đây là một số lý do tại sao hằng số quan trọng:

Dễ đọc và bảo trì: Hằng số giúp làm cho mã nguồn dễ đọc hơn bằng cách cung cấp tên có ý nghĩa cho các giá trị. Khi bạn đọc mã, bạn có thể dễ dàng hiểu rằng giá trị đó không nên thay đổi.
Tránh lỗi: Sử dụng hằng số giúp tránh được các lỗi xảy ra do thay đổi giá trị của biến. Khi bạn xác định một biến là hằng số, Python sẽ ngăn bạn gán lại giá trị mới cho biến đó.
Tính nhất quán: Hằng số đảm bảo tính nhất quán trong mã nguồn. Khi bạn sử dụng hằng số trong nhiều phần của chương trình, bạn có thể đảm bảo rằng chúng đều tham chiếu đến cùng một giá trị không thay đổi.
Dễ dàng quản lý thay đổi: Nếu bạn muốn thay đổi giá trị của một hằng số, bạn chỉ cần sửa đổi một lần duy nhất ở một vị trí trong mã nguồn. Điều này giúp quản lý thay đổi dễ dàng hơn.

Lưu ý về quy ước đặt tên

Khi sử dụng quy ước đặt tên biến cho hằng số, nó phải được viết hoa toàn bộ và các từ nên được tách bằng dấu gạch dưới, ví dụ: CONSTANT_NAME. Điều này giúp làm rõ rằng biến đó là hằng số và không nên thay đổi.

Kết luận

Trên đây Kiyoshi đã hướng dẫn bạn về hằng số trong python rồi. Hằng số có vai trò quan trọng trong lập trình Python. Mặc dù Python không cung cấp hỗ trợ hằng số nguyên bản, bạn có nhiều cách để tạo và duy trì hằng số trong mã nguồn của mình. Việc sử dụng hằng số giúp mã nguồn trở nên dễ đọc, dễ bảo trì, và đảm bảo tính ổn định của chương trình.