Sắp xếp phần tử trong list python | Laptrinhcanban.com

Sắp xếp phần tử trong list python

Bạn có biết sau khi tạo xong một list, bạn có thể tự do sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự tăng dần hay giảm dần không? Hãy tìm hiểu cách sắp xếp phần tử trong list python thông qua bài học này nhé.

Để sắp xếp phần tử trong list python, chúng ta cần dùng phương thức sort() hoặc là Hàm List sorted() trong Python. Với hai cách này, chúng ta sẽ sắp xếp trực tiếp giá trị của các phần tử trong list theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần.
Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng giá trị của các phần tử này như là một đối số cho một hàm số trung gian, sau đó lấy giá trị thu về để tiến hành sắp xếp phần tử bằng cách sử dụng tham số sorted key python trong hàm sorted().

Sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự tăng dần

Sắp xếp phần tử trong list theo thứ tự tăng dần | Hàm List sorted() trong Python

Chúng ta sắp xếp phần tử trong list theo thứ tự tăng dần bằng hàm List sorted() trong Python với cú pháp sau đây:

list_mới = sorted ( list_cũ , * , key = None, reverse = False )

Bạn cũng có thể lược bỏ đi phần lớn đối số và chỉ dùng đối số list_cũ như cú pháp sau đây. Thực tế đây cũng là cách viết được sử dụng thông dụng nhất.

list_mới = sorted ( list_cũ)

Lại nữa, chúng ta cũng có thể dùng hàm sorted() không những với list, mà còn với các iterable khác như chuỗi ký tự, tuple v.v… Do dó bạn cũng có thể thay thế đối số list_cũ bằng chuỗi_cũ hoặc tuple_cũ hay bất cứ dạng dữ liệu nào có chứa phần tử mà bạn cần sắp xếp.

Điều duy nhất cần chú ý là, bản thân đối số bạn chỉ định không thay đổi, list thì vẫn là list, tuple thì vẫn là tuple, chuỗi thì vẫn là chuỗi. Nhưng kết quả trả về sẽ luôn là một list mới. Cần chú ý nhé, không lại thắc mắc vì sao đưa một chuỗi ký tự đi sắp xếp mà kết quả trả về lại thành ra là list.

Để dễ hiểu hơn, hãy xem ví dụ sau đây, chúng ta sẽ sử dụng hàm sorted() trong python như sau:

list_cũ = ["C", "A", "B"]
list_mới = sorted(list_cũ)

print(list_cũ)
#>> ["C", "A", "B"]

print(list_mới)
#>> ["A", "B", "C"]

Bạn có thể thấy, một list mới đã được tạo ra từ list_cũ với các phần tử được xắp xếp lại theo thứ tự tăng dần rồi phải không?

Sắp xếp phần tử trong list theo thứ tự tăng dần | phương thức sort()

Chúng ta cũng có thể sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự tăng dần bằng phương thức sort() với cú pháp đơn giản như dưới đây.

list.sort()

Phương thức sort() trong python sẽ sắp xếp lại phần tử trong chính list ban đầu theo thứ tự ban đầu. Lưu ý là bản thân list ban đầu được sắp xếp lại, chứ không có list mới nào được tạo ra.

Ví dụ cụ thể :

mylist = ["C", "A", "B"]
mylist.sort()

print(mylist)
#>> ["A", "B", "C"]

Sự khác biệt giữa sorted(list) vs list.sort() trong python

Mặc dù chúng ta đều sử dụng sorted(list) lẫn list.sort() để sắp xếp phần tử trong list theo thứ tự tăng dần, tuy nhiên hai phương pháp này có điểm khác biệt cực kỳ lớn đó là :

  • Hàm sorted() không thay đổi list ban đầu mà tạo ra một list mới được sắp xếp lại từ list ban đầu.
  • Phương thức sort() không tạo ra list mới mà chỉ sắp xếp lại chính list ban đầu.

Cũng cần phải lưu ý thêm nữa, vốn dĩ khái niệm hàmphương thức cũng đã khác nhau về bản chất, cách sử dụng rồi.

Tóm lại, bạn dùng hàm sorted() khi cần tạo ra một list mới. Ngược lại trong trường hợp không cần tạo một list mới, thì bạn sẽ dùng phương thức sort() để xắp xếp phần tử trong list python.

Sau đây chúng ta sẽ so sánh list.sort() với sorted(list) trong python bằng các ví dụ cụ thể nhé:

Sắp xếp một list có phần tử là số:

#Sử dụng sorted(list)
numlist = [84, 75, 92, 90, 78]
newnumlist = sorted(numlist)
print(newnumlist)
##> [75, 78, 84, 90, 92]

#Sử dụng list.sort()
numlist = [84, 75, 92, 90, 78]
numlist.sort()
print(numlist)
##> [75, 78, 84, 90, 92]

Sắp xếp một list có phần tử là chữ:

#Sử dụng sorted(list)
colorlist = ["Blue", "Red", "Green", "White", "Black"]
newwcolor = sorted(colorlist)
print(newwcolor)
#>> ['Black', 'Blue', 'Green', 'Red', 'White']

#Sử dụng list.sort()
colorlist = ["Blue", "Red", "Green", "White", "Black"]
colorlist.sort()
print(colorlist)
#>> ['Black', 'Blue', 'Green', 'Red', 'White']

Sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự giảm dần

Theo mặc định thì hàm sorted() hay phương thức sort() sẽ sắp xếp list theo thứ tự tăng dần. Do đó nếu bạn muốn sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự tăng dần, thì bạn viết hàm và phương thức theo mặc định như Kiyoshi đã hướng dẫn ở phần trên.

Ngược lại nếu bạn muốn sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự giảm dần, hãy chỉ định thêm đối số reverse = True trong hàm sorted() với cú pháp sau :

list_mới = sorted ( list_cũ , reverse = True)

Sự khác biệt ở đây là chúng ta cần chỉ định giá trị của reverse từ mặc định False thành True.
Hãy cùng xem các ví dụ sắp xếp phần tử trong list python theo thứ tự giảm dần sau đây:

mylist = ["C", "A", "B"]

# Sắp xếp theo thứ tự tăng dần
newlist = sorted(mylist)
print(newlist)
#>> ['A', 'B', 'C']

# Sắp xếp theo thứ tự tăng dần kèm reverse=False
newlist = sorted(mylist, reverse=False)
print(newlist)
#>> ['A', 'B', 'C']

# Sắp xếp theo thứ tự giảm dần
newlist = sorted(mylist, reverse=True)
print(newlist)
#>> ["C", "B", "A"]

Hãy thử một ví dụ khác phức tạp hơn:

colorlist = ["Blue", "Red", "Green", "White", "Black"]

asc_colorlist = sorted(colorlist)
desc_colorlist = sorted(colorlist, reverse=True)

print("list ban đầu:", colorlist)
#>> list ban đầu: ['Blue', 'Red', 'Green', 'White', 'Black']
print("tăng dần: ", asc_colorlist)
#>> tăng dần: ['Black', 'Blue', 'Green', 'Red', 'White']
print("giảm :", desc_colorlist)
#>> giảm dần: ['White', 'Red', 'Green', 'Blue', 'Black']

Sắp xếp phần tử trong list python chứa các phần tử có kiểu dữ liệu khác nhau

Ở phần trên, chúng ta đã học cách sắp xếp các phần tử trong list python, nếu list đó chỉ gồm toàn các phần tử giống nhau, như toàn là số, hoặc chuỗi ký tự rồi. Vậy khi kiểu dữ liệu của các phần tử trong list khác nhau, chúng ta cần làm thế nào?

Câu trả lời ở đây là, nếu các phần tử trong list khác kiểu dữ liệu nhưng vẫn so sánh được, thì chúng ta có thể sắp xếp list như bình thường với hàm sorted() hoặc phương thức sort(). Ví dụ như bạn muốn sắp xếp số nguyên với số thực hay số phức chẳng hạn. Giống như ví dụ sau đây:

#Sắp xếp list gồm số nguyên và số thực.
numlist = [5, 3.14, 4,78, 4]

newnumlist = sorted (numlist)
print (newnumlist)
#>> [3.14, 4, 4, 5, 78]

Nhưng nếu bạn muốn sắp xếp một list gồm các phần tử có kiểu dữ liệu khác nhau và chúng cũng không thể so sánh với nhau, ví dụ như chữ số và số chẳng hạn, thì nếu bạn dùng hàm sorted() thì lỗi TypeError sẽ xảy ra như dưới đây:

mylist = ["80", 75, 45, "68"]
newmylist = sorted(mylist)

Kết quả trả về lỗi:

Traceback (most recent call last):
File "Main.py", line 2, in <module>
newmylist = sorted(mylist)
TypeError: '<' not supported between instances of 'int' and 'str'

Sắp xếp phần tử trong list với sorted key python

Ở phần trên chúng ta đã học cách sắp xếp phần tử bằng cách sử dụng trực tiếp giá trị của các phần tử trong list. Ngoài cách này, chúng ta cũng có thể dùng giá trị của các phần tử này như là một đối số cho một hàm hoặc phương thức thứ ba, sau đó lấy giá trị thu về để tiến hành sắp xếp phần tử.

Cách làm này đặc biệt hữu dụng khi bạn muốn quyết định cách sắp xếp list của mình không dựa theo giá trị của phần tử, mà dựa vào độ dài của chuỗi ký tự tạo nên phần tử , giá trị tuyệt đối của phần tử v.v…

Để chỉ định hàm hoặc phương thức để biến đổi giá trị trong list trước khi đem đi sắp xếp, chúng ta sử dụng tới tham số sorted key python trong hàm sorted() với cú pháp như sau:

list_mới = sorted ( list_cũ, key = tên_hàm)

Trong đó, chúng ta có thể chỉ định các hàm hoặc phương thức sau dấu bằng như hàm abs(), hàm len(), hoặc phương thức upper() chẳng hạn v.v…

Hãy cùng xem các ví dụ cụ thể dưới đây:

Sắp xếp phần tử trong list python theo độ dài của chuỗi ký tự tạo thành phần tử trong chuỗi

Chúng ta sẽ chỉ định tên hàm sử dụng là len : hàm giúp tìm độ dài của chuỗi ký tự tạo nên phần tử trong list.
Bạn có thể tham khảo thêm về hàm len trong bài viết tìm độ dài của List python

mylist = ["apple", "pen", "desk", "banana"]

sorted(mylist)
#>> ['apple', 'banana', 'desk', 'pen']

sorted(mylist, key=len)
#>> ['pen', 'desk', 'apple', 'banana']

Sắp xếp phần tử trong list python theo giá trị tuyệt đối của phần tử trong chuỗi

Chúng ta cần chỉ định tên hàm sử dụng là abs : hàm giúp đưa ra giá trị tuyệt đối, giống như ví dụ sau:

mylist = [5, -4, -7, 6]

sorted(mylist)
#>> [-7, -4, 5, 6]

sorted(mylist, key=abs)
#>> [-4, 5, 6, -7]

Sắp xếp phần tử trong list python theo giá trị được chuyển thành chữ thường của phần tử trong chuỗi

Chúng ta cần chỉ định tên phương thức sử dụng là str.lower : phương thức giúp chuyển đổi một chuỗi ký tự thành chữ thường.

Bạn có thể tham khảo thêm về hàm len trong bài viết Phương thức Lower() trong Python.

Ví dụ:

animallist = ["Cat", "monkey", "bear", "Sheep", "cow"]

sortlist = sorted(animallist)
lowersortlist = sorted(animallist, key=str.lower)

print(animallist)
#>> ['Cat', 'monkey', 'bear', 'Sheep', 'cow']

print(sortlist)
#>> ['Cat', 'Sheep', 'bear', 'cow', 'monkey']

print(lowersortlist)
#>> ['bear', 'Cat', 'cow', 'monkey', 'Sheep']

Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng hầu hết các phương thức xử lý chuỗi để chỉ định cho key. Tham khảo các phương thức này tại chuyên đề Chuỗi string trong python.

Nhược điểm của cách sắp xếp dùng hàm sorted() hoặc phương thức sort() trong python

Mặc dù hai cách này rất dễ sử dụng và có thể sắp xếp đúng ở hầu hết trường hợp, tuy nhiên trong một số trường hợp thì hàm sorted() hoặc phương thức sort() cũng chưa thể đưa ra kết quả sắp xếp tự nhiên nhất, giống như ví dụ dưới đây:

a = ['2 ft 7 in', '1 ft 5 in', '10 ft 2 in', '2 ft 11 in', '7 ft 6 in']
sorted(a)
print(a)
#>>['2 ft 7 in', '1 ft 5 in', '10 ft 2 in', '2 ft 11 in', '7 ft 6 in']

Kết quả chúng ta muốn đó là:

['1 ft 5 in', '2 ft 7 in', '2 ft 11 in', '7 ft 6 in', '10 ft 2 in']

Tuy nhiên như ví dụ trên, hàm sorted() chưa đưa ra được kết quả như chúng ta mong muốn.

Trong trường hợp này, chúng ta cần phải sử dụng một hàm số khác vốn không được tích hợp sẵn khi bạn cài đặt python, đó là natsort - hàm sắp xếp tự nhiên. Hàm này không được tích hợp mặc định khi bạn cài đặt python hoặc dùng python trên Anaconda , mà bạn cần phải cài nó với lệnh pip install natsort, sau đó import nó ra thì mới sử dụng được. Chúng ta sẽ cùng học về hàm này ở một bài học khác nhé.

Tổng kết và thực hành

Trên đây Kiyoshi đã hướng dẫn bạn cách sắp xếp phần tử trong list python rồi. Để nắm rõ nội dung bài học hơn, bạn hãy thực hành viết lại các ví dụ của ngày hôm nay nhé.

Và hãy cùng tìm hiểu những kiến thức sâu hơn về python trong các bài học tiếp theo.

HOME>> >>

Profile
きよしです!笑

Tác giả : Kiyoshi (Chis Thanh)

Kiyoshi là một cựu du học sinh tại Nhật Bản. Sau khi tốt nghiệp đại học Toyama năm 2017, Kiyoshi hiện đang làm BrSE tại Tokyo, Nhật Bản.